Tips voor een betere site

  • Al 5.769 abonnees
  • 1 keer per maand
  • Exclusieve tips en promo's

Website navigatie: links of rechts? 7 argumenten voor links

Waarom dit artikel?

Omdat volgens sommige usabilitymensen het zogezegd niet uitmaakt of op je website de navigatie links of rechts staat.

Navigatie links of rechts maakt niet veel uit

Die stelling klopt niet met onze bevindingen.
Belangrijker: ze strookt niet met de internationale onderzoeken over navigatie.

Dit artikel is 1496 woorden lang. 
Geen tijd om het nu te lezen? 
Krijg dit artikel als pdf zodat je 't later kan bekijken.

Heeft de vraag over navigatie links of rechts nog zin?

Laten we eerst een paar zaken duidelijk stellen.

  • Als het kan, begin je best met een topnavigatie. Het hoogste navigatieniveau zet je dus best bovenaan.
  • Binnen je website heb je op keuzepagina’s zelden een subnavigatie nodig.
    Als je een facetnavigatie hebt, zet je die best links of bovenaan.
  • Op detailpagina’s concentreer je best de volledige pagina op het product of de dienst en is een subnavigatie vaak overbodig.

De vraag over links of rechts moet in vele gevallen dus niet gesteld worden.

Soms is een duidelijke (sub)navigatie wel nodig. Bijvoorbeeld bij een facetnavigatie of als je toch een submenu wil tonen.

Als je binnen een pagina een verticale navigatie nodig hebt, zet ze dan links

We zetten de belangrijkste punten pro links even op een rijtje.

1. Jakob Nielsen is wél duidelijk: navigatie staat best links

Jakob Nielsen zou volgens Usability Vlaanderen “niet erg duidelijk” zijn in zijn uitspraken over navigatie. Dat klopt niet helemaal.

Ik citeer uit het grootschalige eyetracking onderzoek van Nielsen (april 2010): “Keep navigation all the way to the left. This is where people look to find a list of current options.”

Ik vind dat een duidelijk standpunt. Het klopt dat Nielsen in 1999 niet zo formeel was, maar nu is hij dat wel.

Tussenstand links – rechts: 1 - 0

2. Kalbach en Bosenick (2003): navigatie links is sneller

Dit onderzoek uit 2003 werd betaald door Audi om aan te tonen dat de navigatie die Audi toen aan de rechterkant van zijn website had, geen slecht idee was.

Eindconclusie van dat onderzoek: het maakt weinig verschil uit. Usability Vlaanderen neemt dat vlotjes voor lief.

Ik herinner me vooral dat dat onderzoek toen fel gecontesteerd was.

Overloop even met mij de naakte cijfers van het Kalbach-Bosenick onderzoek.

  • Gemiddelde tijd met linkernavigatie van 5 opdrachten: 30,5 seconden. Met rechternavigatie: 34,2 seconden.
    Dus: met een linkernavigatie bereiken mensen 12% sneller hun doel.
  • Bij de eerste 2 opdrachten is dat verschil veel groter (zie tabel). 
    Manipuleren met grafieken: links staat rechts en rechts staat links
    Bij de eerste opdracht doen de mensen met een rechternavigatie er 26% langer over. Bij de tweede opdracht 46% langer.

    Voor mij zijn dat de cijfers die er echt toe doen. Na 2 opdrachten kent iemand de website al een beetje en weten de testgebruikers dat de navigatie rechts staat.

    Op minstens 90% van de websites komen mensen af en toe langs om per bezoek 1 taak te doen. Je moet er dus voor zorgen dat je website vooral goed werkt voor mensen die de site niet door en door kennen.

    (Over feiten verdraaien gesproken. Valt het je ook op dat in de grafiek de rechternavigatie links staat en de linkernavigatie rechts?)

Tussenstand links – rechts: 2 - 0

3. Kingsburg en Andre (2004): navigatie links is performanter

Volgens Usability Vlaanderen is het besluit van deze studie “dat er weinig verschil is” met een “klein voordeel van de linkerkant”.

Op Usability.gov lees ik een iets straffer besluit van diezelfde studie: “… a performance advantage when the first selection is made from the left navigation panel as compared to the right navigation panel”.

Daarom geeft Usability.gov sinds 2006 het advies “left is best”.

Ook dat is duidelijk.

Tussenstand links – rechts: 3 - 0

4. Jared Spool: rechts, boven, onder, links, in spiegelschrift – who cares?

In 2005 heeft Jared Spool in een artikel op zijn site vluchtig gereageerd op iemand van Macromedia die vanuit zijn buikgevoel voor een navigatie aan de rechterkant pleit.

In dat artikel zegt Jared niet dat links of rechts niet uitmaakt. Hij zegt gewoon: het maakt totaal niet uit waar je je navigatie zet. Boven, onder, links, rechts, in het midden. Volgens Jared totaal onbelangrijk.

Dat is vooral omdat Jared graag overdrijft. Maar hij gelooft ook dat de meeste mensen zich laten leiden door de inhoud van pagina’s om door te klikken en niet door de navigatie. En daar heeft hij zeker een punt… (Zie onze inleiding van dit artikel.)

Tussenstand links – rechts: 4 – 0

5. Uitspraken zonder cijfers zijn geen goed argument

Geen kwaad woord over Craig Tomlin, Ward van der Put of Karin van den Driesche. Maar als ze geen eigen cijfers of ervaringen vanuit gebruikersonderzoek kunnen aantonen, heeft hun mening weinig belang. Denk eraan: experts weten ook niet alles, zelfs usabilityexperts niet.

Craig Tomlin schrijft vaak goede artikels over usability maar geeft geen cijfers over eigen onderzoeken. Zeker niet over navigatie.

Ward van der Put is in de eerste plaats auteur en internetondernemer. Geen fulltime usabilityspecialist. 

Karin van den Driesche van Filterdesign, gespecialiseerd in usability van softwaretoepassingen, baseert haar uitspraken wel op gebruikersonderzoek. En kijk eens aan, zij zegt dat testgebruikers “negatief reageerden op een navigatie aan de rechterkant”.

Tussenstand links – rechts: 5 - 0

6. Van de 20 meest bezochte websites hebben er 0 een navigatie rechts

“Dat de meeste websites een menu op links hebben is moeilijk te bewijzen. In België is dat alvast niet zo voor de top 100 van meest bezochte websites.” Dat beweert Usability Vlaanderen.

Wel, ik heb het even onderzocht voor de top 20 van de meest bezochte westerse websites wereldwijd.

Van die top 20 sites gebruiken er welgeteld 0 (nul, zero, nougabollen) op het eerste, tweede of derde navigatieniveau een rechtermenu.

Je vindt hier de screenshots van deze 20 websites en hun navigatieschema's. 

Waarom is het belangrijk om te weten wat andere websites doen?
Omdat mensen nu eenmaal meer surfen naar die grote websites dan naar jouw website, kan je best de basisconventies van de grote sites overnemen.

Zo zorg je ervoor dat bij een bezoek aan jouw website de leercurve zo kort mogelijk is. Zodat ze zich meteen 100% kunnen concentreren op de inhoud. Op wat je te vertellen hebt. En niet op hoe ze je website moeten gebruiken.

Tussenstand links – rechts: 6 - 0

7. Onderzoek van Usability Vlaanderen bewijst: links is het best

Usability Vlaanderen heeft naar eigen zeggen onderzoek gedaan met 60 testgebruikers.

Helaas ontbreekt het aan informatie over de methodologie, concrete voorbeelden en vooral: harde cijfers.

Wat de navigatie betreft, moeten we het buiten het vage "quasi geen verschil" stellen met 1 cijfer: het aantal mensen dat achteraf zegt waar ze de navigatie het liefst zien staan, links of rechts.

De resultaten van Usability Vlaanderen. Straffe cijfers, vooral omdat er getest is met 60 personen in totaal. Als ik alles optel, kom ik aan 120.

22 personen hebben de menu liever links. 12 personen verkiezen rechts.

Anders gezegd: 80% meer mensen heeft een voorkeur voor een menu links dan voor een menu rechts.

(In de wereld van usability en conversie zegt men dat als je de conversie verhoogt van 1% naar 2%, je conversie met 100% gestegen is. Niet dat de conversie met 1% gestegen is.)

Zeg nu zelf, dat is al heel wat anders dan "het maakt niet veel uit".

Als dat het resultaat was van mijn onderzoek, zou ik daarmee uitpakken: 80% meer surfers verkiezen een linker- boven een rechternavigatie.

Tussenstand links – rechts: 7 – 0

Wil je dit artikel bewaren voor later? 
Krijg dit artikel als pdf.
Zo heb je de argumenten altijd bij de hand als je ze nodig hebt.

P.S. Maak van je website een succes dankzij onze online training

Tijdens deze online videotraining van Karl Gilis, de #3 conversie-expert ter wereld, krijg je:

  • Meer dan 100 tips die gegarandeerd je website beter maken
  • Massa’s voorbeelden en cases die glashelder tonen wat werkt en wat niet
  • Methodes en tools om de zwakke plekken van jouw site te identificeren
  • De beste strategieën en tactieken om die probleempunten gericht op te lossen
  • Je volgt de training wanneer jij wil en via het toestel dat jij wil

Ontdek het programma van de online training

Mis het volgende artikel niet!

  1. Volg ons op Twitter voor interessante links en extra tips.
  2. Like onze Facebookpagina
  3. Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief

Leer teksten (her)schrijven voor het web

Op 1 dag leer je van de makers van deze blog hoe je je webteksten kan optimaliseren.

  • Leer teksten optimaliseren voor het web
  • Met korte schrijfoefeningen
  • Al 572 mensen volgden deze cursus
  • Volgende editie: 22 maart 2018, Antwerpen